REVISTA
JUVENTUDYCIENCIASOLIDARIA:
Enelcaminodelainvestigación
Herramientasdelainteligencia
artificialenlaeducación
KerlyMichelleLuceroFajardo
Minombrees
KerlyMichelleLucero
Fajardo
,tengo15añosyestudioenel
primerañodeinformáticadelaUnidad
EducativaParticularSudamericano.Me
gustanlosanimales,escucharmúsicay
tocarlaguitarra.Enlauniversidadquiero
estudiarMarketing.
Resumen
Laideadelpresenteproyectoesdemostrarcómolas
herramientasdeinteligenciaartificial(IA)facilitan
elaprendizajeyenseñanzadelosestudiantes,desde
losestudiantesmáspequeñosdesegundodebásica
hastalosestudiantesexperimentadosdetercerode
bachillerato,einclusolosprofesores.
Elpresentetrabajodeinvestigaciónsefundamentó
enbaseainvestigacionespreviasdeotraspersonas
quienes,medianteopinionesyrecomendacionesde
aprendizajepropias,queincluyenlainteligenciaar-
tificial,facilitaroneldesarrolloprácticodeestashe-
rramientas.Además,serealizarondiversasentrevistas
tantoaprofesorescomoaestudiantesparaconocer
desdeunaperspectivageneralcómolainteligenciaarti-
ficialmejorayfacilitaelaprendizajeyreduceeltiempo
dedicadoalasactividades,sobretodosiseutilizade
formaéticayresponsable.
LaIApuedeadaptarloscontenidosdedistintastemáti-
casalasnecesidadesyestilosdeenseñanzadecada
estudiante,facilitandounaprendizajemuchomás
efectivoysignificativo.Elúnicoobjetivoesutilizarla
confineséticosyresponsablesparaaplicarelformato
de"leer,analizaryadaptar"allenguajeparticular
delestudianteymejorarsuprocesodeenseñanza–
aprendizaje.
22
Enelcaminodelainvestigación
23
Palabrasclave:
InteligenciaArtificial,aprendizaje,
enseñanza,información,profesores,estudiantes
Explicacióndeltema
Laideaderealizaresteartículofuepresentaruna
perspectivadiferentedelasIAymotivaraquelos
estudiantesquelolean,tenganunaorientacióndelas
herramientasdeinteligenciaartificialqueseutilizan
enelpresentetrabajodeinvestigación.Asímismo,
motivaralosprofesoresaaplicarIAensusplanes
deestudio,paraquesusestudiantesaprendandeuna
maneramásrápidayeficaz.
SegúnRIED(RevistaIberoamericanadeEducación
aDistancia),alexaminardeformadetalladavarios
estudiospresentadosporexpertosenmateriastécnicas
yeducativas,semuestraque,el57,9%delosestudian-
tesnopresentantemorautilizarherramientasdein-
teligenciaartificial,mientrasqueel18,4%semuestra
indiferenteaella.Asimismo,losestudiosmuestranque
el55,3%delosparticipantestieneprevistoutilizar
ensusfuturosestudioslacreacióndeproyectoscon
inteligenciaartificialorientadaaseminarios.Además,
el61,8%delosestudiantespiensaquelacategoríavir-
tualdelosseminariosfacilitóyfacilitaráelaprendizaje
deloscontenidosdiscutidos,aunquepiensanquela
cantidaddeinformaciónbrindadaporlosprofesores
encadacharlaesabrumadoramenteamplia(52.6%)
[1].
Encuantoalautilidaddelusodelainteligenciaar-
tificialenelprocesodeenseñanzayaprendizaje,el84,2
%delosestudiantescreequeutilizarlainteligencia
artificialpuedeserútilparaelaprendizajeyharíaque
adquirieranconocimientosmuchomásrápido(68,4%).
Además,el71%recomendaríaelusodelainteligencia
artificialenlaenseñanzayelaprendizaje.
LasIAeducativassonmuycomunesactualmente,
yaquesonunagranherramientaalahoradelapren-
dizaje,taleselcasodeDuolingo,loschatbot’scomo
ChatGPToBing,tambiénsepuedenusarherramien-
tasquegeneranmapasmentalestalescomoGitMind.
Estopuedeayudaralosprofesoresatenermástiempo
paraprepararsusplanesdeestudiosyalosestudiantes
atenermejorcompresiónsobreeltematratado[2].
UnadelasIAqueyahemencionadoyqueayuda
muchoalosestudiantesalahoradeaprenderidiomas
esDuolingo,aplicaciónquepermiteaprendervarios
idiomasinteractivamente.Estaaplicaciónhaayudado
amuchosusuarios,enespecialenlamateriadein-
glés,yaque,sepuedeiraprendiendomediantejuegos,
cuentosinteractivosymetasqueimponelaaplicación
[3].
Figura1.
Duolingo
Fuente:[3]
OtradelasI.Aquemáshallamadolaatenciónyde
laquesehahabladomuchoúltimamenteesGitmind,
estapáginacreamapasconceptualesconlaopciónde
quelosusuariosseancapacesderevisarlainformación
puestaycorregirlaasugusto,siendoasíquemientras
elusuariovaleyendotambiénvaaprendiendoycom-
prendiendolostemasdeestudio.Además,alnousarun
lenguajetantécnico,permitetenerunentendimiento
másrápidoysobretododemaneramásinteractiva
[4].
24
JuventudyCienciaSolidaria.
Figura2.
GitMind
Fuente:[4]
Porúltimo,unadelasIAquehasidomuycriticada
debidoalmalusoqueseleda,esPhotomath,una
IAqueresuelveoperacionesmatemáticasencuestión
deminutosyexplicapasoapasosuresolución,todo
atravésdeunasolafotooingresandoelproblema
porescrito.EstaIApuedeserdegranayudasino
secomprendeuntemamatemático,yaqueresuelvey
enseñapasoapasocómoresolverelejercicio[5].
Figura3.
Photomath
Fuente:[5]
Conclusiones
ElusodeIAesunagranherramientaparaelapren-
dizajedelosestudiantes,yaquefacilitaunmejor
entendimientodelostemasabordados,medianteun
usoéticoyresponsable.Sepuedeaplicardesdeel
aprendizajedeidiomashastaelmejoramientodel
entendimientodelasmatemáticasyotrastemáti-
cas.Apesardequealgunosestudiantespuedenno
aprovecharlaadecuadamente,muchossílautilizan
demaneraefectiva.Delmismomodo,losprofesores
puedenaprovecharlaparaoptimizarsusplanesdeestu-
dio,reduciendoeltiemponecesarioparasuelaboración.
Además,laIApermitepersonalizarelaprendizajeme-
dianteunavariedaddeactividadesylaadaptación
contextual.Enlaeducación,lainteligenciaartificial
tieneelpotencialdetransformarsignificativamentela
enseñanzayelaprendizaje,fomentandounenfoque
máspersonalizado,eficienteyequitativo,ypreparando
alosestudiantesparasobresalirenunmundoimpul-
sadoporlatecnología.Noobstante,escrucialcon-
sideraraspectoséticos,deprivacidadydeequidadal
implementarestastecnologíasenelentornoeducativo.
Enelcaminodelainvestigación
25
Referencias
[1]UNESCO,«Lainteligenciaartificialenlaeducación
|UNESCO».Accedido:22demayode2024.[En
línea].Disponibleen:https://shorturl.at/qTzlm
[2]K.Fuerte,«ChatGPTylaeducacióndelfuturo:
cómolainteligenciaartificialestátransformando
laenseñanza»,Observatorio/InstitutoparaelFu-
turodelaEducación.Accedido:22demayode2024.
[Enlínea].Disponibleen:https://shorturl.at/qhiqa
[3]H.Parker,«CómousaDuolingolaIApara
crearleccionesmásrápido»,DuolingoBlog.Ac-
cedido:22demayode2024.[Enlínea].Disponible
en:https://shorturl.at/QLVeJ
[4]GitMind,«GitMind-MapaMental,Diagramay
PizarraconIA.»,GitMind-MapaMental,Dia-
gramayPizarraconIA.Accedido:22
demayode2024.[Enlínea].Disponibleen:
https://shorturl.at/v2P1b